Yatırımcının önüne ‘A la carte’ teşvik menüsü koymalıyız

Yatırım teşviklerinde güncelleme isteyen TÜGİAD Başkanı Rahmi Çuhacı: “Yatırımcının önüne ‘A la carte’ teşvik menüsü koymalıyız”

Türkiye Genç İşadamları Derneği (TÜGİAD) Başkanı Rahmi Çuhacı, mevcut teşvik sisteminin yatırımcı açısından tam anlamıyla beklentiyi karşılamadığına işaret ederek, “Burada ihtiyacımız olan ‘a la carte’ denilen modele geçiş yapmaktır” dedi. Bu modelde yatırımcı kendisine tanınan sınırlar içerisinde, ihtiyacına göre faydalanmak istediği desteği kendisi belirleyebiliyor.

Türkiye Genç İşadamları Derneği (TÜGİAD) Başkanı Rahmi Çuhacı, hükümetin mevcut teşvik sistemini uygulamaya başlamasına destek verenlerden birinin TÜGİAD olduğunu anımsatarak; “O zaman da söylediğimiz gibi, yatırımcıyı teşvik eden her ileri adımı destekliyoruz. Teşvik paketinin ne kadar iyi olursa olsun zaman içerisinde güncellenmesinin zorunlu olduğu aşikar.” dedi ve şöyle devam etti:
“Yatırımları tek tip göremeyiz. Her yatırımın kendi özelliklerine göre farklılaştırılmış desteklere ihtiyacı var. Emek yoğun sektörleri istihdam destekleri motive ederken, sermaye yoğun bir sektörü vergi indirimi, teknoloji yoğun bir sektörü ise AR-GE destekleri teşvik edebiliyor. Küçük ölçekli bir yatırımcı faiz desteğine ihtiyaç duyarken, büyük ölçekli bir yatırımcı yatırım yeri tahsisi talep edebiliyor. Mevcut uygulamada, birçok yatırımcı ihtiyaç duyduğu desteği alamazken, belki de hiç kullanmayacağı bir destekten faydalanma hakkına sahip olabiliyor. Bu da aslında teşvik modelinin istenilen etkiyi doğurmamasına neden oluyor.“

“Hiç kimse tek başına tatlısı güzel diye bir restorana gitmez.”
Türkiye’de yatırımlarda Devlet yardımları hakkında kararların yaklaşık 35 yıldır yürürlükte olduğunu belirten Çuhacı, bu süre içerisinde pek çok farklılık var gibi görünse de uygulama yönteminin değişmediğine dikkat çekti. Hiçbir yatırımcının sadece teşviklerden yararlanmak adına yatırım yapmayacağını vurgulayan Çuhacı “Yatırım teşvikleri tatlı gibidir. Hiç kimse sadece tatlısı güzel diye bir restorana gitmez.” dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü.
“Yatırım konusuna göre belirlenen yatırım destekleri Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenmesi suretiyle yatırımcıya sağlanıyor. Yatırımcıya bu modelde kendisine sunulan destek paketinde hiçbir oynama yapamıyor. Diğer bir ifade ile yatırımcıya bir esneklik tanınmıyor, bu da yatırımcının ihtiyacına uygun destekleri talep edememesine yol açıyor. Oysa her yatırımcı, yatırımın karakteristik özelliklerine göre farklı desteklere ihtiyaç duyabiliyor. Teşviklerin yatırımcının ihtiyacına göre şekillendirildiği ‘a ala carte’ modelinin mevcut modeldeki eksiklikleri, artıya çevirebilecek bir güce sahip olduğunu düşünüyoruz.”

“Yatırımcı kendi yemek tabağını kendisi seçmeli”
Mevcut yatırım teşvik modelinin hem devlet hem de yatırımcı açısından yeterli verimliliği sağlayamadığını vurgulayan Çuhacı, ‘A la carte’ teşvik modeline geçiş yapmayı önerdi. Bu modelin bürokrasi tarafından da kabul edilebilir bir model olduğunu ifade eden Çuhacı, “Bu modelde yatırımcı kendisine tanınan sınırlar içerisinde, ihtiyacına göre destek almak istediği bileşenleri (yatırım yeri, faiz desteği, kurumlar vergisi muafiyeti, KDV istisnası, işveren prim desteği gibi) kendisi belirleyebiliyor. Bu sayede yatırımcı kendisi için en uygun bileşenleri sepetine koyarak, yine kendisine izin verilen sınırlar dâhilinde, yemek tabağındaki yiyecekleri kendisi seçebiliyor.” dedi.